Opowieści o pilocie Pirxie (Kanon Lema)

Cykl opowiadań, którego bohaterem pozostaje dzielny pilot Pirx, jedna z najsympatyczniejszych postaci w twórczości Lema. Początkowo planowany przez Lema jako literatura młodzieżowa w formie kilku opowiadań, z czasem rozrasta się w całkiem pokaźny zbiór. Główny bohater dojrzewa i ewoluuje, towarzysząc nam przez prawie całą karierę pisarską Lema.

Pirx przechodzi całą karierę rozwoju zawodowego: od nieopierzonego kadeta, przez pilota, aż po komandora i dowódcę statków kosmicznych. Na początku bywa zagubiony, popełnia błędy, działa w stresie – ale z czasem nabiera doświadczenia i pewności. To jednak nie jest przemiana w „doskonałego profesjonalistę”. Raczej dojrzewanie w ramach własnych ograniczeń. Ma silny instynkt moralny i „poczciwość”, która chroni go przed cynizmem. Nie jest geniuszem – działa raczej dzięki zdrowemu rozsądkowi, intuicji i zdolności oceny sytuacji.

Najciekawsze u Pirxa jest to, że wygrywa nie mimo swoich słabości, ale dzięki nim. Jego wahanie, niepewność czy brak perfekcji okazują się przewagą nad maszynami, które są „zbyt perfekcyjne”.

Pirx to bohater antyheroiczny: przeciętny, momentami niepewny, ale uczciwy i odporny. W świecie Lema staje się dowodem, że człowieczeństwo – ze wszystkimi wadami – ma wartość większą niż bezbłędna logika.